1956-1959 İlk Uçuş

1956 Yılı İlk Uçuşları

25 / 26 Nisan 1956

Amsterdam – Ankara Karşılıklı İlk Uçuşları

KLM (Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V.)

1956 Yılında KLM havayolu şirketi Hollanda ve Türkiye arasında uçuş seferleri başlatmıştır. İlk uçuş hattı Amsterdam ve Ankara arasında kurulmuştur. Bu iki şehir arasında 25 ve 26 Nisan tarihlerinde karşılıklı uçuşlar düzenlenmiştir.


25 Nisan 1956

Amsterdam – Düseldorf – Ankara

Gelen Uçak

Hollanda Kraliyet Havayolları şirketi olan KLM’nin Ankara’ya düzenlediği ilk uçuştur. 25.4.1956 tarihinde gerçekleşen ilk uçuş Almanya’nın Düseldorf şehrine uğradıktan sonra yine aynı tarihte “ANKARA 35” damgası ile Türkiye varışını tamamlamıştır. Bu uçuşa mahsus, Hollanda posta idaresinin hazırlamış olduğu mor renkli özel damga ile Amsterdam çıkış damgaları zarfın ön yüzünde, Ankara varış damgası ise zarfın arka yüzünde yer almaktadır. İlk uçuş özel damgası açığa, Amsterdam çıkış damgası ise pulun üzerine uygulanmıştır. Zarfın üzerinde Süleymaniye Camisi ve KLM’nin 1950-1958 yılları arasında kullandığı logosu motif olarak yer almaktadır. Zarfın arka yüzünde yine KLM logosu görülmektedir. Özel damga üzerindeki uçağın, KLM’nin o yıllarda kullandığı Douglas DC-6 veya DC-7 model uçağın türevlerinden biri olabileceğini düşünmekteyiz.

Douglas DC7C [1]

26 Nisan 1956

Ankara – Amsterdam

Giden Uçak

Yukarıda Amsterdam – Ankara uçuşunun karşılığı olan Ankara – Amsterdam ilk uçuş zarfı yer almaktadır. 26.4.1956 tarihli çıkış ve varış damgaları zarfın ön yüzüne uygulanmıştır. Zarfın üzerinde Ekspres kaşesi vurulmuştur; bu bakımdan uçağın Düseldorf’a uğramadan doğrudan Amsterdam’a gittiğini düşünmek durumundayız. Türk Posta İdaresi bu uçuşa ilişkin özel damga hazırlamıştır. Özel damga pulların üzerine ve açığa vurulmuştur. Özel damganın üzerinde “KLM.ANKARA-AMSTERDAM.KLM/İLK UÇUŞ/26.4.1956/ANKARA” ibaresi yer almaktadır. Bu uçuş için 1954 Uçak Pulları Serisi ‘dikey per’ 35 kuruş, 55 kuruş ve 1955 Ata 1 kuruş olmak üzere toplam 126 kuruş değerinde pul kullanılmıştır. Zarfın üzerindeki resim Amsterdam Saat Kulesi (Munttoren)’dir.

Uçuşu gerçekleştiren KLM şirketi, Air France-KLM ortak çatısı altında hizmet vermektedir. KLM 7 Ekim 1919’da Rotterdam şehrinde kurulmuştur ve orijinal adı altında faaliyet gösteren en eski havayolu şirketidir. Logosu 11 kez değişen KLM’nin 1950-1958 yılları arasında kullandığı logosu sağ yanda yer almaktadır. KLM’nin tüm logoları ise tarih sırasına göre aşağıdaki gibidir.

12 Eylül 1956

Münih – Frankfurt – İstanbul İlk Uçuşu

Deutsche Lufthansa

Uçuş Almanya’nın Münih şehrinden başlamış Frankfurt durağının ardından İstanbul’a ulaşmıştır. Bu uçuş için hem Münih şehrinden hem de Frankfurt şehrinden İstanbul’a ilk uçuş zarfları gönderilmiştir. Aşağıda sırasıyla, uçuşun birinci ayağını oluşturan Münih çıkışlı zarf ile ikinci ayağını oluşturan Frankfurt çıkışlı zarflar yer almaktadır. Zarflar aynı tip olup, ön yüzde Süleymaniye Camisi ile Lufthansa’nın turuncu renkli ‘kuş uçak’ logosu resimleri bulunmaktadır. Zarfın üzerindeki cami resminin altında “İstanbul’a hava ulaşımının yeniden başlatılması” Uçuşa özel hazırlanan damgada ise “Yakın Doğu ile hava trafiğinin yeniden başlatılması / 12. Eylül.1956” ibaresi yer almaktadır.

İlk uçuşa mahsus Almanya’da hazırlanan özel damga (veya kaşe)

12 Eylül 1956

Münih Çıkış Damgalı, İstanbul Varış Damgalı

Gelen Uçak

Yukarıda ‘Deutsche Lufthansa İstanbul ilk uçuşunun’ Münih çıkışlı zarfı yer almaktadır. Zarf Ali Nusret PULHAN’a gönderilmiştir. Pulların üzerine, zarfın Münih çıkışlı olduğunu gösteren, 12.9.1956 MUNCHEN damgası; arka yüze ise aynı tarihli “İSTANBUL 85” varış damgası uygulanmıştır.


12 Eylül 1956

Frankfurt Çıkış Damgalı, İstanbul Varış Damgalı

Gelen Uçak

Deutsche Lufthansa’nın İstanbul ilk uçuşuna ilişkin ikinci zarfımız, uçağın durağı olan Frankfurt’tan gönderilmiştir. Her iki zarfta da 25 fenik değerinde pul kullanılmıştır. Frankfurt çıkış damgalı zarfın arka yüzüne 12.9.1956 “İSTANBUL 11” varış damgası vurulmuştur.

Deutsche Lufthansa, Avrupa’nın en büyük, dünyanın ise ikinci büyük havayolu şirketidir. 1926 yılında kurulan şirket II. Dünya Savaşının ardından 1945 yılında faaliyetini durdurmuş, 1954 yılında tekrar tesis edilmiştir. Lufthansa’nın filosu avrupanın en büyük havalimanı olan Frankfurt Havalimanında bulunmaktadır. Lufthansa ayrıca Swiss International Airlines ile Austrian Airlines’ın sahibidir. Lufthansa 1997 yılından bu yana her yıl en iyi transatlantic havayolu şirketi seçilmektedir ve bu ünvanını hâlâ muhafaza etmektedir. [2]

18 Eylül 1956

İstanbul – Hamburg İlk Uçuşu

Deutsche Lufthansa

Giden Uçak

Almanya ve Türkiye arasında Lufthansa tarafından yeniden açılan uçuş hattına, Eylül ayında Hamburg ve İstanbul arasındaki hat eklenmiştir. Yukarıdaki zarf, 18 Eylül 1956 tarihinde tertip edilen İstanbul çıkışlı ve Hamburg varışlı ilk ekspres (doğrudan) uçuşta, hava postasıyla Hamburg’a gönderilmiştir. Türk Posta İdaresi bu ilk uçuşa mahsus bir Özel İlk Gün Damgası hazırlamıştır. Zarfın üzerinde, 20 Ağustos 1956 emisyon tarihli 50 kr + 50 kr değerli ‘İzmir Enternasyonal Fuarı Hatıra Bloku’ ile 1955 Ata Sürekli Seri 6 kuruşluk pul olmak üzere toplam 106 kuruş değerinde pul kullanılmıştır. 18.9.1956 tarihli ‘Hamburg Havalimanı’ (Hamburg Flughafen) varış damgası zarfın arka yüzündedir.

10 Ekim 1956

Stockholm – Kopenhag – Ankara İlk Uçuşu

Scandinavian Airlines System

Gelen Uçak

1956 Yılında İskandinav havayolu şirketi SAS İsveç, Danimarka ve Türkiye’nin başkentleri arasında uçuş hattı oluşturmuş ve 10 Ekim tarihinde Stockholm’den kalkan SAS uçağı, ilk durağı olan Kopenhag’ın ardından Ankara’ya iniş yapmıştır. Yukarıdaki zarf da bu ilk uçuşta hava postası yoluyla Türkiye’ye gönderilmiştir. 10.10.1956 tarihli “ANKARA 29” varış damgası zarfın arka yüzünde yer almaktadır. İsveç Posta İdaresinin, ilk uçuşa mahsus hazırlamış olduğu Özel İlk Gün Damgası, biri pulun üzerine diğeri açığa gelecek şekilde zarfın ön yüzüne vurulmuştur. Yine zarfın ön yüzünde Ulus Atatürk Anıtı‘nın resmi yer almaktadır.

1946 Yılında kurulan SAS Danimarka, Norveç ve İsveç’in çok uluslu havayolu taşımacığı şirketidir. Merkezi İsveç’in başkenti Stockholm’dedir.

________________________________

[*] Yazı görselindeki uçak SAS (Scandinavian Airlines System) Havayolu şirketinin incelenen yıllarda uçuşlarında kullandığı Douglas DC-7C model “Guttorm Viking LN-MOD” uçaktır. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SAS_DC-7C,_Guttorm_Viking_LN-MOD_in_the_air,_aircraft_owned_by_SAS_1956-1967.jpg (erişim tarihi: 18.05.2017)

[*] Yazının son kısmında görülen SAS filosuna ait Douglas DC-4 ve DC-6B için kaynak: http://famgus.se/Vykort/APC-Airlines-SAS.html (erişim tarihi: 18.05.2017)

[1] http://aerofavourites.nl/doudc6-03.htm (erişim tarihi: 18.05.2017)

[2] En iyi Transatlantic Havayolu şirketleri 2016 http://www.worldairlineawards.com/Awards/best_airlines_transatlantic.html (erişim tarihi: 18.05.2017)

1 Lufthansa
2 Turkish Airlines
3 Air France
4 Swiss Int’l Air Lines
5 British Airways
6 KLM
7 Air Canada
8 Virgin Atlantic
9 Delta Air Lines
10 Aer Lingus