Europa Cept

Europa Cept Pulları

Europa Cept ya da günümüzdeki adıyla Europa pulları, “Avrupa ülkeleri arasındaki posta işlemlerinin iyileştirilmesi, modernize edilmesi ve bu alandaki işbirliğinin güçlendirilmesi gibi amaçları bulunan”[1] Avrupa Posta İdareleri Birliği tarafından belirlenen bir temaya bağlı olarak, bu birliğe üye ülkeler tarafından çıkartılan pullardır. EUROPA pul emisyonu dünyada en çok toplanan ve en popüler pullar arasında yer alır.

Avrupa Posta İdareleri Birliği, her sene bir tema belirlemekte, birliğe üye ülkeler de seçilen temaya bağlı kalmak koşuluyla emisyonu gerçekleştirmektedirler. Genellikle iki veya tek pullu nadiren üç pullu kısa seriler çıkartılır. Europa pulları bu organizasyona ait olduğunu belirten ortak özel işaret veya logoyu da üzerinde barındırır. Pulların tedavüle çıkartıldığı tarih genellikle Mayıs ayı olmakla birlikte yılın diğer aylarında da bu emisyonun gerçekleştirildiği görülmektedir.

Europa ortak emisyonuna başlangıçta katılım az olduğu hâlde sayı giderek artmış, günümüzde bütün Avrupa ülkelerinin posta birliğine dâhil olmasıyla son on beş yılda çok geniş katılımlı bir ortak emisyon programı ortaya çıkmıştır. Türkiye, Rusya, İngiltere ve Grönland’ın Europa pulu çıkartmadığı 2016 yılında ortak emisyona katılım sağlayan ülke sayısı 61’dir.

Europa pullarının ortaya çıkışı ve geçmişten günümüze geçirdiği süreç incelendiğinde, Avrupa ülkeleri arasındaki işbirliğinin vurgulandığı, Avrupa’nın ortak kökleri, kültürü, tarihi ve ortak hedefleri hakkında farkındalık yaratmanın amaçlandığı görülmektedir. 1956’daki ilk emisyondan bu yana, EUROPA pulları Avrupa’nın yakın işbirliği ve entegrasyon arzusunun somut bir simgesi olmuştur.

Europa pullarını üç aşamada değerlendirmek gerekir. İlk aşama 1956-1959 dönemidir. Avrupa Kömür ve Çelik Birliği (ECSC) üyesi altı ülkenin (Belçika, Fransa, Batı Almanya, İtalya, Lüksemburg ve Hollanda) iştirakiyle 1956 yılında ilk ortak temalı pullar basılmıştır. 1957 yılında Saarland, 1958 yılında Türkiye ve 1959 yılında Avusturya bu ortak temalı emisyonlara birer kez iştirak etmiştir. 1959 yılındaki Posta ve Telekomünikasyon İdareleri Avrupa Konferansı (CEPT) ile birlikte, 1960 yılından itibaren europa pulları, europa cept şekline dönüşmüştür. Böylece 1960’dan, sonrasında PostEurop dönemi olarak adlandıracağımız 1992 yılına değin Europa pulları, Europa Cept olarak anılmıştır. Türkiye 1960 yılından itibaren sürekli olarak katılım göstermiştir. İkinci aşama olan 1960-1992 döneminde, emisyonlarda önemli bir değişiklik yaşanmıştır. Kuruluşundan 1973 yılına değin, tedavüle çıkartılan pullarda ortak temanın yanı sıra ortak tasarım kullanılan Europa pullarında 1974 yılından itibaren (1984 yılı hariç) tema ortak, fakat pulların tasarımı serbest bırakılmıştır. Örneğin seçilen tema “modern mimarî” olarak belirlenmiş fakat her ülke kendi mimarisini temsil eden pulları basmıştır.

1993 yılında Posta ve Telekomünikasyon İdareleri Avrupa Konferansı (CEPT) telekomünikasyona daha fazla odaklanmaya karar verdiğinden, PostEurop organizasyonu Europa emisyonlarının yönetimini ve EUROPA pullarının geleneğini sürdürme ve gelişimini sağlama sorumluluğunu devralmıştır. PostEurop, kendi tanımıyla “1993 yılından bu yana Avrupa kamu posta idarelerini temsil eden ticaret birliğidir.”[2]

Böylece üçüncü aşama olan ve 1993’den günümüze gelen süreçte, CEPT logosu, PostEurop tarafından oluşturulan yeni bir logo ile değiştirilmiş, sağa eğik “EUROPA” sözcüğü yeni logo olarak belirlenmiştir ve 1993 yılında Europa pullarının üzerinden CEPT logosu kalkmış yerine EUROPA ifadesi logo olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Europa pullarının 1956-1959; 1960-1992 ve 1993’den günümüze uzanan 3 aşaması olduğunu düşünsek de, ortak tasarımlı pulların terk edildiği 1974 yılını dikkate alarak 1960-1992 dönemini ikiye ayırıp 1960-1973 ve 1974-1992 şeklinde iki ayrı kısımda ele alacağız.

Aşağıdaki linklerden bu yazılara ulaşılabilir.

1956 – 1959 Europa Pullarının Doğuşu

1960 – 1973 Europa CEPT Dönemi

1974 – 1992 CEPT Logolu Pullar

1993’den Bugüne PostEurop Dönemi

Yıllara Göre Temalar ve Katılan Ülkeler

 

________________________________

Dipnotlar (Kaynaklar)

[1] Daha ayrıntılı bilgi için Bkz. http://uidb.ptt.gov.tr/uyelik/posteurop.html

[2] http://www.posteurop.org/aboutus