FDC 1955-1959 Dönemi

1957 Yılı İlk Gün Zarfları

01 Ocak 1957 – Verem Savaşı

İsfila nr.1905 – Pulko nr.1768 – Michel nr.1515 – Scott nr.1225 – Pulhan nr.1693

İsfila FDC nr.43

Her sene 01-07 Ocak tarihleri arasında kutlanan Verem Savaşı Eğitim ve Propaganda Haftası münasebetiyle 01 Ocak 1957 tarihinde tedavüle çıkartılan pula mahsus hazırlanan ilk gün özel posta damgası aynı gün ve bir güne mahsus sadece Ankara Posta Merkezinde kullanılmıştır. Bu damga ile yalnız verem savaşı pulları damgalanmış ve 01 Ocak günü tirajı 1 milyon olan verem savaşı pulunun ancak 12.144 adedi ilk gün damgası ile iptal edilmiştir (Pulhan 1973:424). Yukarıda koleksiyonumuzda yer alan 3 farklı ilk gün zarfı yer almaktadır. Kamer zarfının tirajı 500 adettir (Kamer, 1969:58). İzmir Filatelist Kulübü geleneksel antetini kullanırken, İstanbul Filatelist Kulübü ile Kamer, verem hastalığını yılan biçiminde sembolize etmiştir. İlk gün özel damgasında, pulun sol üst köşesinde yer alan Verem Savaş Derneği’nin sola bakan içi boş hilal şeklindeki kırmızı logosu kullanılmıştır.


05 Mayıs 1957 – Federal Alman Reisicumhurunun Türkiye’yi Ziyareti

İsfila nr.1906-1907 – Pulko nr.1774-1775 – Michel nr.1516-1517 – Scott nr.1243-C29 – Pulhan nr.1694-1695

İsfila FDC nr.44 (Ankara, 05.05.1957) – nr.45 (İstanbul, 09.05.1957) – nr.46 (Bursa, 10.05.1957)

Federal Almanya reisicumhuru Prof. Dr. Theodor Heuss Türkiye’ye yaptığı ziyaretinde sırasıyla Ankara, İstanbul ve Bursa’da ağırlanmıştır. Bulunduğu her şehir için bu ziyaretin hatırasına özel ilk gün damgaları hazırlanmıştır. Bu damgalar Ankara’da 5.5.1957, İstanbul’da 9.5.1957, Bursa’da 10.5.1957 tarihlerinde kullanılmıştır. Bu ziyaretin anısına tedavüle çıkartılan ve tirajı 1 milyon adet olan serinin 59.830 adedi Ankara’da, 73.167 adedi İstanbul’da, 22.591 adedi ise Bursa’da damgalanmıştır. Bu suretle toplamda 155.588 adet serinin iptali gerçekleşmiştir (Pulhan, 1973:425).

Kullanılan 3 farklı özel ilk gün damgası için 3 farklı zarf hazırlanmıştır. Yukarıdaki galeride koleksiyonumuzda bulunan 10 adet zarf sergilenmektedir. Koleksiyonumuzda Pulhan, İzmir ve İstanbul Filatelist kulüplerine ait 9 zarf ile TBMM üyeleri için hazırlanan ve sadece Ankara damgası taşıyan zarflar yer almaktadır.


24 Mayıs 1957 – Bergama Kermes Oyunları

İsfila nr.1908-1909 – Pulko nr.1776-1777 – Michel nr.1518-1519 – Scott nr.1244-1245 – Pulhan nr.1696-1697

İsfila FDC nr.47 (24 Mayıs)

İsfila FDC nr.48 (25 Mayıs)

İsfila FDC nr.49 (26 Mayıs)

Bergama Kermesi, Bergama’nın tarihsel, kültürel ve doğal güzelliklerinin tanıtılması amacıyla Mustafa Kemal Atatürk’ün başlattığı bir festivaldir. İlki 1937 yılında gerçekleşen Bergama Kermesi, her yıl aralıksız devam etmektedir. [1] 1937 yılından günümüze, İkinci Dünya Savaşı’nın çetin yıllarında ve ülkenin geçirdiği siyasi ve ekonomik dalgalanmalarda bile hiç ara verilmeden kutlanan, Türkiye’nin ilk ve en uzun soluklu[2], dünyanın ise, Fransa’nın Nice şehrinde yapılandan sonra ikinci yerel festivalidir.

PTT İdaresi 25 Mayıs 1957 tarihinde şenlikleri anmak amacıyla tedavüle çıkardığı pullara, festival süresince uygulamak ve her gün için ayrı ayrı olmak üzere 3 farklı özel gün ilk gün damgası hazırlamıştır. 24.5.1957 tarihli damgada Pergamon harabelerinden iki adet antik sütun, 25.5.1957 tarihli ikinci gün damgasında bergama (zeybeği) halk oyunları oynayan kız figürü, 26.5.1957 tarihli üçüncü gün özel damgasında ise Antik Asklepion tapınağı krallık devri harabeleri yer almaktadır.

Yanda 26.5.1957 gün tarihli özel damganın esinlerek çizildiği Asklepion tapınağının giriş kapısı resmi yer almaktadır. Bu fotoğraf aynı zamanda serinin 30 kuruş değerindeki pulunun da temasını oluşturmaktaktadır. Kamer zarflarında ve yukarıdaki galeride yer alan “İsimsiz 26.5.1957” zarf uygulamasında yine bu resim kullanılmıştır. Asklepion tapınağı kentin batı kesiminde, denizden 108 metre yükseklikte ve rüzgârlardan korunabilir bir yerdedir. Üçüncü gün damgasına konu olan ve resimde görünen harabe, Viran Kapı’dan baslayıp Asklepion’u Bergama’ya bağlayan Kutsal Yolun (Via tecta) tapınağın avlusuna eğik bir sekilde kavuştuğu anıtsal kapıdır.[3]

Tirajı 1 milyon adet olan serinini 14.494 adedi birinci gün, 14.500 adedi ikinci gün, 14.235 adedi ise üçüncü gün damgalanmış. Bu suretle toplamda 43.229 adet serinin iptali gerçekleşmiştir (Pulhan, 1973:426).

Yukarıdaki galeride koleksiyonumuzda yer alan 3 ayrı güne ait ayrı zarflar üzerine hazırlanmış özel ilk gün damgalı zarf örnekleri sergilenmektedir. Üç farklı damganın tek zarf üzerine uygulandığı örnekler de bulunmaktadır. Isfila kataloğu 3 farklı damganın tek zarf üzerine uygulandığı örneğe (2,5 katı oranında) ayrı bir fiyat biçmektedir (Isfila 2016:227).

Diğer zarfların tirajları bilinmemekle birlikte bir fikir vermesi açısından Kamer zarflarının yalnız ilk gün tam seri özel damga tirajının 100 adet, tam seri komple takım (3 zarf) uygulamasının ise 200 adet tiraja sahip olduğu görülmektedir (Kamer, 1969:61).

________________________________

[1] https://tr.wikipedia.org/wiki/Bergama_Kermesi (erişim tarihi 04.03.2017)

[2] http://www.bergama.bel.tr/tr/kultur-sanat/uluslararasi-bergama-kermesi (erişim tarihi 04.03.2017)

[3] http://www.cirbanonline.net/bergama/tarih/asklepio/asklepio.htm (erişim tarihi 04.03.2017)


01 Temmuz 1957 – Türk-Amerikan İşbirliğinin X. Yılı

İsfila nr.1910-1911 – Pulko nr.1789-1790 – Michel nr.1520-1521 – Scott nr.1246-1247 – Pulhan nr.1698-1699

İsfila FDC nr.50

Truman Doktrini çerçevesinde gelişen Türk – Amerikan işbirliğinin 10’uncu yılı anısına 1.7.1957 tarihinde tedavüle çıkan pullarımıza özel bir ilk gün damgası hazırlanmıştır. Pulhan’da belirtildiği üzere pulların tasarımı diğerlerinden farklı olarak bir müsabaka ile belirlenmiştir (1973:427). Müsabaka neticesinde birinci seçilen temanın ana kesiti olan dişli çark ve zeytin dalı özel ilk gün damgasının tasarımında kullanılmıştır.

Kanaatimizce, dişli çark sanayileşmiş Amerikan ekonomisini, dişli çarkın diğer yarısını oluşturan zeytin dalı ise dönem itibariyle tarım üretimine dayalı Türkiye ekonomisini ve aynı zamanda zeytin dalının temsil ettiği dostluk mesajını ifade etmektedir.

Türk-Amerikan işbirliğinin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerine baktığımızda ise başlangıcında olumlu tesirlerin ortaya çıktığı fakat 1957 ve sonrasında, yapılan yardımların zorunlu kıldığı doğrudan ve dolaylı yaptırımların etkisiyle dışa bağımlı bir Türkiye’nin tesis edildiği görülmektedir.

1950’li yıllarda tarıma ağırlık veren Türkiye ekonomisinde (bu yıllarda Türkiye ekonomisinin yüzde 74’ünü tarım sektörü oluşturmaktadır) tarımda makineleşme hızlanmış, yeni alanların tarıma açılmasıyla tarımsal üretim artışa geçmiştir. Truman doktrini ve Marshall yardımlarının 1950-1953 dönemine damgasını vurduğu görülmektedir. 1950-1953 arasında Türkiye, yılda % 13’lük gibi hayli yüksek bir ekonomik büyüme yaşamasında tarımın etkisi oldukça fazladır.[4] Ancak Marshall Planının resmen sona erdiği 1953 yılından sonra, 1954-1957 döneminde ABD’den gelen yardımlar tümüyle kesilmiştir. Bu dönemde Marshall plânının dışa bağımlı hâle getirdiği Türkiye ekonomisinde, dışa bağımlılığın getirdiği olumsuz etkiler ortaya çıkmaya başlamış ve buna bağlı dış borç yükü de giderek artmıştır.

Tekrar konumuza dönecek olursak tirajı 500.000 adet olan pulların 50.728 adedi, hazırlanan ilk gün özel posta damgası ile iptal edilmiştir. İptal işlemi pulların tedavüle konulduğu 1.7.1957 tarihinde İstanbul’da Merkez Postanesinde gerçekleştirilmiştir (Pulhan, 1973:427).

İlk gün özel posta damgasının uygulanması suretiyle hazırlanan ilk gün zarflarının çeşitliliği kadar PTT MOBYD (PTT Meslek Okulunu Bitirenler Yardımlaşma Derneği) tarafından hazırlanan zarfların da bu seri ile başlamış olması, dikkatten kaçmayan bir durumdur. Yukarıdaki galeride yer alan en üsteki zarf PTT MOBYD’ne ait olandır. Ancak zarfın üzerinde, sonraki dönemlerde MOBYD olarak kullanılan kısaltmanın MOBD şeklinde yazıldığı görülmektedir. MOBYD Ankara şubesinin zarf üzerinde tercih ettiği motif ise pulunkiyle aynıdır.

Tirajı 400 olarak belirtilen Kamer zarfında (Kamer, 1969: 62), arka planda yer alan Türk ve Amerikan bayraklarının önünde tokalaşan eller ile Truman Doktrinine atıf yapıldığı görülmektedir. Zarfın üzerinde de Truman Doktrini Hatırası ibaresi yer almaktadır. İstanbul Filatelist Kulübünün hazırladığı zarfta da Truman Doktrini ifadesinin hemen üzerinde, Amerika Birleşik Devletleri’nin 33. Başkanı Harry S. Truman’ın resmi ile Truman doktrini ve onun bir sonucu olan Marshall yardımları kapsamında, Türkiye’ye yapılan askerî ve tarımsal makine ve teçhizat yardımlarını sembolize eden kompozisyon yer almaktadır (fakat şunu da belirtmek gerekir ki, yapılan yardımlarla gönderilen askerî malzemelerin Kıbrıs Barış Harekâtında kullanılmasına izin verilmemiş, yardım veya borçlandırma yoluyla gelen makine ve teçhizatın yedek parça ithalâtı için de çok yüksek döviz ödenmek zorunda kalınmıştır).

İ. Tunalı tarafından hazırlanan ilk gün zarfında, bileklerinde Türk ve Amerikan bayrağının bulunduğu tokalaşan eller yer almaktadır. İsimsiz zarfların sonuncusunda, Türkiye haritasına uzanan ve avucunda Amerikan bayrağı olan el ve elin içine çizilen sanayi sembolleri, askerî yardımları sembolize eden kılıç, tarımsal destekleri ifade eden ve dostluk sembolü olarak zeytin dalı yer almaktadır. İzmir Filatelist Kulübü ise kulübün logosunun bulunduğu standart antetli zarfını kullanmış fakat önceki bazı uygulamalarından farklı olarak zarfları numaralandırmamıştır.

________________________________

[4] TBMM Zabıt Ceridesi, D:10, c.VIII, s.251.


06 Temmuz 1957 – Güzel Sanatlar Akademisinin 75. Yılı

İsfila nr.1912-1913 – Pulko nr.1791-1792 – Michel nr.1522-1523 – Scott nr.1248-1249 – Pulhan nr.1700-1701

İsfila FDC nr.51

1882 yılında Sanayi-i Nefise Mektebi adıyla kurulan Güzel Sanatlar Akademisi’nin[5] 75. Yıldönümü sebebiyle PTT idaresi 6.7.1957 tarihinde bir hatıra serisi tedavüle sunmuştur. Pulların tedavüle çıktığı gün, iki puldan müteşekkil bu seri için hazırlanan ilk gün posta damgası İstanbul’da Merkez Postanesinde kullanılmıştır. Seri için hazırlanan damgada Akademinin simgesi olan baykuş figürü[6] yer almaktadır.

İlk gün posta damgası ile 52.564 seri damgalanmıştır (Pulhan, 1973:428). Serinin Tirajı 500.000 adettir. PTT MOBYD Ankara Şubesi zarfın üzerine desen olarak ilk gün damgasının aynısını uygulamıştır. Tirajı 400 adet olarak belirtilen (Kamer, 1969:63) Kamer zarfında Venüs de Milo heykeli[7], heykelin hemen üzerinde Akademinin baykuş simgesi yer almaktadır. İstanbul Filatelist Kulübü tarafından hazırlanan zarfta, arka plânda akademinin simgesel logosu, ön plânda ise teknik çizimde yaygın olarak kullanılan gönye ile resim paleti yer almaktadır. İzmir Filatelist Kulubü ise geleneksel antetli zarf biçimini bozmamıştır.

________________________________

[5] Okul Sanat Tarihçisi, Arkeolog, Müzeci, Ressam Osman Hamdi Bey tarafından 1882’de Sanayi-i Nefise Mektebi adıyla kurulmuş ve 2 Mart 1883’de öğretime başlamıştır. 1928’de Güzel Sanatlar Akademisi, 1982 yılında Mimar Sinan Üniversitesi, 2004 yılında ise Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi adını almıştır. (Akademinin tarihçesi için bkz. http://www.msgsu.edu.tr/tr-TR/tarihce/123/Page.aspx, erişim tarihi: 05.03.2017)

[6] Güzel Sanatlar Akademisinin simgesi olarak neden ‘baykuş’ figürünün seçildiği konusunda kesin bir bilgi olmamakla beraber, tarihte bilgeliği ve sanatı temsil etmesinden ötürü Akademinin simgesinin baykuş olduğu yönündeki yorum bize daha akla uygun gelmiştir. Bu yoruma göre, baykuş Athena’nın bilgeliği temsil eden sembolüdür. Ayrıca gözlerinin gündüz ve gece çok keskin görebilmesi, kafasını 300 dereceden fazla çevirebiliyor olması onun her şeyi çok geniş bir açıdan görebilmesini sağlamaktadır, bu görsel sanatları temsil etmektedir. Kulaklarının çok iyi duyması ise müzik sanatını temsil etmektedir. Bu nedenle hem görsel sanatları hem müzik sanatını, hem de bilgeliği temsil eden baykuşun Akademinin simgesi olduğu; bu simgenin 1930’larda bir mimarlık öğrencisinin tasarımına dayandığı rivayet edilmektedir.

[7] Venüs de Milo antik Yunan sanatının en önemli eserlerinden biridir. Güzellik ve aşk tanrıçasını temsil eden heykel mermerden yapılmıştır ve 203 cm yüksekliğindedir. Antik heykel 1820 yılında Yunanistan’ın Milos Adası’nda bulunmuştur. Günümüzde Louvre Müzesinde sergilenen bu heykel dünyanın en güzel 2. Heykeli olarak kabul görmektedir.


01 Eylül 1957 – Afganistan Kralının Türkiye’yi Ziyaretleri

İsfila nr.1934-1935 – Pulko nr.1813-1814 – Michel nr.1524-1525 – Scott nr.1250-C30 – Pulhan nr.1722-1723

İsfila FDC nr.52

Kasım 1933’de 19 yaşında tahta çıkan, 1973’de cumhuriyetin ilânıyla tahtan inen ve 2007 yılında vefat eden Afganistan Kralı Muhammed Zahir Şah’ın[8] 1957 senesinde Türkiye’ye yaptığı ziyaret hatırasına, PTT 1.9.1957 tarihinde tedavüle 2 puldan müteşekkil bir seri çıkarmıştır.

PTT tarafından pulların tedavüle konulduğu tarihte kullanılmak üzere ilk gün özel posta damgası hazırlanmış ve Ankara Merkez Postanesinde, tirajı 750.000 adet olan serinin 54.351 adedine iptal işlemi uygulanmıştır (Pulhan, 1973:430).

Yukarıdaki galeride 5 farklı ilk gün zarf uygulaması yer almaktadır. PTT MOBYD Ankara Şubesi zarf üzerinde motif olarak 25 kuruşluk pulun resmini kullanmıştır. Bu zarf üzerinde de tıpkı 1.7.1957 tarihli ilk gün zarfında olduğu gibi kısaltma MOBD şeklinde basılmıştır. Diğer zarflarda her iki ülkenin bayrakları yer almaktadır. Kamer zarfının tirajı 400 adettir (Kamer, 1969:63). İzmir Filatelist Kulübü klâsik antetli zarfını kullanmıştır.

Damga hazırlanırken slavca kökenli olan ‘kral’ kelimesi[9] bir dönem Türkçe’de yer bulduğu şekliyle yani ‘Kıral’ olarak yazılmıştır.[10] TDK bu tip yazılış biçimlerini “kelimenin aslında bulunmayan bir ünlü veya ünsüzün iç seste belirmesi örn.”kral (>kıral)”[11] şeklinde tanımlamaktadır. Damga ‘Kıral’ şeklinde hazırlanmakla birlikte Pulhan ve İstanbul Filatelist Kulübü zarf üzerine bu kelimeyi ‘Kral’biçiminde yazmıştır.

________________________________

[8] https://tr.wikipedia.org/wiki/Muhammed_Zahir_%C5%9Eah (erişim tarihi 05.03.2017).

[9] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/kral (erişim tarihi 05.03.2017).

[10] TDK’nın hazırlamış olduğu Türkçede Batı Kökenli Yabancı Kelimeler Sözlüğü’nde kral (>kıral) kelimesine benzer şekillerde farklı kullanımları olan ve edebi eserlerimizde geçmiş Batı Kökenli 5.321 söz ve bunların örnek kullanımları yer almaktadır.

[11] http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&kelime=i%C3%A7%20t%C3%BCreme&guid=TDK.GTS.537a61989f6624.74958698 (erişim tarihi 05.03.2017).


29 Eylül 1957 – Dünya Tıp Birliği XI. Kongresi

İsfila nr.1936-1937 – Pulko nr.1815-1816 – Michel nr.1526-1527 – Scott nr.1251-1252 – Pulhan nr.1724-1725

İsfila FDC nr.53

Kısa adı WMA (The World Medical Association) olan Dünya Tıp Birliği’nin iki yılda bir düzenlediği kongrelerden 11’incisi İstanbul’da gerçekleşmiş ve PTT bu kongre anısına 2 puldan müteşekkil bir seri tedavüle çıkarmıştır.

Tirajı 500.000 adet olan serinin 52.564 adedi 29.9.1957 tarihinde ilk gün özel posta damgası ile iptal edilmiştir (Pulhan, 1973:431). PTT MOBYD Ankara Şubesi Birliğin logosunu, İstanbul Filatelist Kulübü ise günümüzde Sabuncuoğlu Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi olarak hizmet veren ‘Amasya Darüşşifası’nın resmini kullanmıştır.


18 Ekim 1957 – Süleymaniye Camiinin Açılışının 400’üncü Yıldönümü

İsfila nr.1938-1939 – Pulko nr.1817-1818 – Michel nr.1528-1529 – Scott nr.1253-1254 – Pulhan nr.1726-1727

İsfila FDC nr.54

1551-1557 yılları arasında  Mimar Sinan tarafından İstanbul’da inşa edilen Süleymaniye Camisi[12] Klasik Osmanlı Mimarisinin en önemli örneklerinden biridir. PTT bu güzide tarihi mirasımızın inşasının 400’üncü yılı hatırasına 2 puldan müteşekkil bir seri tedavüle çıkarmıştır.

Tirajı 500.000 adet olan serinin 60.391 adedi 18.10.1957 tarihinde İstanbul Merkez Postanesinde ilk gün özel posta damgası ile iptal edilmiştir (Pulhan, 1973:432). Bu seriye ilişkin hazırlanan ilk gün zarflarında ana tema olarak Caminin resmi kullanılmıştır. Galeride yer alan kart maksimum Kamer’e ait olup tirajı 100 adettir, Kamer ilk gün zarfının tirajı ise katalogda 300 adet olarak belirtilmiştir (Kamer, 1969:64-5).

________________________________

[12] Kelime camii, cami’i veya camisi şeklinde kullanılmaktadır. Arapça kökenli olan “Cami” kelimesinin Arapça yazımında ilk “i”den sonra bir de ayn harfi vardır ve bu ayn harfi ünsüzdür. Bu bakımdan ünsüzden sonra “i” ünlüsü gelebilir. Türkçe’de ayn harfi olmadığını ve kelimeleri Türkçe’nin kurallarına göre yazmamız gerektiğini düşünürsek “camisi” şeklinde yazmak daha doğru olabilir. TDK her iki yazım şeklini de doğru kabul etmektedir  (bkz. http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_seslissozluk&view=seslissozluk&kelimeget=cami&kategoriget=yazim_listeli&aynget=bas )


11 Kasım 1957 – İstanbul II. Filatelik Sergisi Sürşarjlı Hatıra Pulu

İsfila nr.1940 – Pulko nr.1824 – Michel nr.1530 – Scott nr.1255 – Pulhan nr.1728

İsfila FDC nr.55

PTT’nin İstanbul Filatelik II. Sergisi (İFİS II) hatırasına tedavüle çıkardığı anma pulumuzdur. 11-18 Kasım tarihleri arasında yapılan Sergi, İstanbul Filatelist Kulübü tarafından organize edilmiştir. Anma pulu PTT’nin stoklarında bulunan ‘1952 Viyana Posta Serisi’nin 2 Lira değerindeki pulun sürşarjlanması suretiyle hazırlanmıştır.

Tirajı 500.000 adet olan pulun 69.468 adedi, bu pul için hazırlanan ilk gün özel posta damgası ile iptal edilmiştir. İlk gün damgası, serginin yapıldığı Beyoğlu İstiklâl Caddesindeki Amerikan Haberler Merkezi binasında kurulan posta şubesinde sergi süresince kullanılmıştır (Pulhan, 1973:433). PTT MOBYD Ankara Şubesinin hazırlamış olduğu ilk gün zarfında motif olarak sergi amblemi tercih edilmiştir. Pulla beraber sergi vinyetinin de yer aldığı 400 tirajlı Kamer zarfının baskısında, ön plânda resmedilen sürşarjlı sergi pulu, arka planda ise Galata Kulesi ile Süleymaniye Camisi yer almaktadır. Mengi zarfında İstanbul siluetinin pul şeklinde motiflendirildiği görülmektedir. İstanbul Filatelist Kulübü motif olarak alt zeminde zarf ebatınca İstanbul silüetini kullanmış, sol üste ise ‘1935 Kadınlar Kongresi serisinin 100 kuruş Atatürk pulunun resmine yer vermiştir. İstanbul Filatelist Kulübünün vinyetli ve vinyetsiz olarak hazırlandığı ilk gün zarflarının her iki örneği de yukarıdaki galeride yer almaktadır. H.G. rumuzu ile hazırlanan zarfta Sergiyi temsilen kullanıldığını düşündüğümüz büyük “S” harfi ve onun dairesel kısımlarının içinde yer alan 1957 Mimar Sinan pulu ile 1956 Truva serisine ait 20 kuruş pulun resimleri görülmektedir. İzmir Filatelist Kulübü geleneksel antetli zarfını kullanmıştır.

Serginin tertip edildiği İstanbul Amerikan Haberler Bürosunun hazırlamış olduğu zarfta yeşil renk baskılı İFİS II yazısı yer almaktadır. Ülkemizde pek çok salon ve sergi saraylarında filatelik sergiler tertip edilmiş olmasına karşın hiçbirinin kurumsal olarak zarf hazırlatmadığı düşünüldüğünde, İFİS II Sergisinin yapıldığı yerin idarecilerinin kurumsal kimlik altında ilk gün zarfı hazırlamış olmaları bizce anlamlıdır. Bu zarf, sergiye yönelik kurumsal bir saygı göstergesi olduğu kadar, aynı zamanda bir tanıtım aracıdır. Bu açıdan değerlendirildiğinde, mezkûr zarf kanımızca kurumsal tanıtıma verilen önemin bir göstergesidir.


18 Kasım 1957 – Türkiye’de Ormancılığın 100’üncü Tedris Yılı

İsfila nr.1941-1944 – Pulko nr.1825-1828 – Michel nr.1531-1532 (Zf I, Zf II) – Scott nr.1256-1257 – Pulhan nr.1729-1732

İsfila FDC nr.56

Türkiye’de Ormancılık Eğitimi 1857 yılında başlamıştır. Türkiye ormanları ve ormancılığı ile ilgilenmek üzere imparatorluğa davet edilen Fransız ormancıları bir yandan imparatorluk ormanlarının incelenmesi, ormancılık mevzuat ve teşkilâtının hazırlanması ile uğraşırken, öte yandan ormancılık teşkilâtında görevlendirilecek olan personelin yetiştirilmesi için bir ormancılık eğitim kurumunun kurulması üzerinde durmuşlardır. Fransız ormancılarından Louis Tassy’nin yönetimi altında İstanbul’da akademik seviyede ormancılık öğretimine yönelik ve eğitim süresi 2 yıl olan ilk yüksekokul kurulmuştur. 1957 yılında akademinin öğrenci sayısı 754 kişiye ulaşmıştır.[13] Bu okul günümüze kadar gelmiş ve 1933 yılında İstanbul Üniversitesi bünyesinde Orman Fakültesi adı ile yeniden yapılandırılmıştır.[14]

PTT İdaresi de 18.11.1957 tarihinde Türkiye’de Ormancılığın 100’üncü Tedris (Öğretim) Yılı sebebiyle 4 puldan müteşekkil bir anma serisi tedavüle çıkarmıştır. Tirajı 500.000 adet olan serinin 48.454 adedi ilk gün özel posta damgası ile iptal edilmiştir. İlk gün damgası pulun tedavül edildiği tarihte İstanbul’da kullanılmıştır (Pulhan, 1973:435). İlk gün özel posta damgasında yer alan meşe ağacı figürü, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesinin günümüzde hâlen kullanılan logosuna aittir. Bu figürün bir benzeri 1839 yılında kurulan Orman Genel Müdürlüğünün ambleminde de yer almaktadır.

Bu seriye ilişkin birçok farklı ilk gün zarfı hazırlanmıştır. Yukarıdaki galeride koleksiyonumuzda bulunan 8 farklı ilk gün uygulaması yer almaktadır. Kamer zarfının tirajı 300 adettir (Kamer, 1969:166). Zarfların hemen hepsinde ana motif olarak orman ve ağaç teması işlenmiştir.

________________________________

[13] İbrahim Atay, “Türkiye’de Akademik Düzeyde Ormancılık Eğitimi”İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Seri A, Cilt XXIV, Sayı II, İstanbul: 1975, Sayfa: 157-61. http://dergipark.ulakbim.gov.tr/jffiu/article/view/5000103666/5000096769 (erişim tarihi: 10.03.2017)

[14] Fakültenin kronolojik tarihçesi için bkz: http://orman.istanbul.edu.tr/?p=5977 (erişim tarihi: 10.03.2017)


23 Kasım 1957 – Fuzuli Yılı

İsfila nr.1945 – Pulko nr.1829 – Michel nr.1533 – Scott nr.1258 – Pulhan nr.1733

İsfila FDC nr.57

açıklama girecek


28 Kasım 1957 – Benjamin Franklin’in 250’inci Doğum Yılı

İsfila nr.1946-1947 – Pulko nr.1830-1831 – Michel nr.1534-1535 – Scott nr.1259-1260 – Pulhan nr.1734-1735

İsfila FDC-P

açıklama girecek


5 Aralık 1957 – Türk Hava Kurumu’nun XV. Büyük Kongresi

İsfila nr.T40-T45 – Pulko nr.T40-T45 – Michel nr.xx – Scott nr.xx – Pulhan nr.T39-T44

İsfila FDC nr.58

bu zarf koleksiyonumuzda bulunmamaktadır


17 Aralık 1957 – Mevlana’nın Doğumunun 750’nci Yılı

İsfila nr.1948-1949 – Pulko nr.1832-1833 – Michel nr.1536-1537 – Scott nr.1261-1262 – Pulhan nr.1736-1737

İsfila FDC nr.59

açıklama girecek


17 Aralık 1957 – Mevlana’nın Doğumunun 750’nci Yılı  Hatıra Bloğu

İsfila nr.1950 – Pulko nr.1834 – Michel nr.1538 – Scott nr.1263 – Pulhan nr.1738

İsfila FDC nr.60

açıklama girecek